آقای لجستیک
فهرست
زنجیره تامین (تدارکات)، مفهوم و تفاوت آن با لجستیک – فصل سوم

زنجیره تدارکات یا زنجیره تامین (Supply Chain) به مجموعه فعالیت‌ها و فرآیندهایی گفته می‌شود که در راستای تأمین، تبدیل و توزیع کالا از مرحله مواد اولیه تا تحویل نهایی به مشتری انجام می‌گیرد. به عبارت دیگر، زنجیره تامین شبکه‌ای از سازمان‌ها، افراد، فعالیت‌ها، اطلاعات و منابع است که مواد اولیه را از تأمین‌کنندگان دریافت کرده، آن را به محصول نهایی تبدیل و سپس به مشتریان تحویل می‌دهد.

 

زنجیره تامین

 

هدف اصلی زنجیره تامین افزایش ارزش افزوده و ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان‌ها از طریق بهینه‌سازی جریان مواد، اطلاعات و پول در طول این زنجیره است. این بهینه‌سازی شامل مدیریت موثر روابط با تأمین‌کنندگان، مشتریان و دیگر اعضای زنجیره، همچنین بهبود فرآیندهای داخلی سازمان در جهت کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت محصولات و خدمات می‌باشد.

زنجیره تامین از چند بخش اصلی تشکیل شده است:

 

تأمین‌کنندگان مواد اولیه و خدمات

این بخش شامل تولیدکنندگان و فروشندگان مواد اولیه، قطعات، تجهیزات و سایر نهاده‌های مورد نیاز برای تولید محصول نهایی است.

 

واحدهای تولید و عملیات

در این بخش، مواد اولیه دریافتی از تأمین‌کنندگان، تبدیل و تبدیل به محصول نهایی می‌شوند.

 

انبارش و توزیع

محصولات تولیدی در این بخش، ذخیره‌سازی، انبارداری و به مشتریان نهایی تحویل داده می‌شوند.

 

مشتریان

این بخش شامل مصرف‌کنندگان نهایی محصولات و خدمات ارائه شده در زنجیره تامین است.

 

جریان اطلاعات

این بخش شامل جمع‌آوری، پردازش و انتقال اطلاعات مرتبط با تقاضا، موجودی، سفارشات و حرکت محصولات در طول زنجیره تأمین است.

 

مدیریت زنجیره تأمین (Supply Chain Management) به فرآیندی گفته می‌شود که در آن این اجزا به صورت یکپارچه مدیریت و هماهنگ می‌شوند تا به حداکثر رساندن ارزش برای مشتریان و سهام‌داران منجر شود. این مدیریت شامل برنامه‌ریزی، اجرا و کنترل جریان موثر کالا، خدمات و اطلاعات از مبدأ تا مقصد با هدف تأمین نیازهای مشتریان با کمترین هزینه ممکن است.

 

برخی از مزایای اصلی مدیریت زنجیره تدارکات

  • کاهش هزینه‌ها و افزایش بازده مالی
  • بهبود کیفیت محصولات و خدمات ارائه شده
  • افزایش انعطاف‌پذیری و پاسخگویی به تغییرات بازار
  • بهبود سطح خدمات به مشتری
  • افزایش هماهنگی و همکاری میان اعضای زنجیره
  • کاهش موجودی‌ها و بهبود چرخه نقدینگی
  • کاهش زمان تولید و تحویل محصول

 

زنجیره تدارکات

 

مدیریت زنجیره تأمین با استفاده از رویکردها و ابزارهای متنوعی عملی می‌گردد. در ادامه تعدادی از این رویکرد ها را مرور میکنیم.

 

رویکردهای مدیریت زنجیره تامین

  • تحلیل و مدل‌سازی زنجیره تأمین
  • استقرار سیستم‌های اطلاعاتی یکپارچه
  • تقویت ارتباطات و تبادل اطلاعات با اعضای زنجیره
  • بهبود فرآیندهای داخلی و خارجی سازمان
  • همکاری نزدیک با تأمین‌کنندگان و مشتریان
  • به کارگیری تکنیک‌های بهینه‌سازی و کاهش هزینه‌ها

در مجموع، مدیریت موثر زنجیره تأمین می‌تواند به سازمان‌ها کمک کند تا با بهبود جریان کالا، خدمات و اطلاعات، پاسخگوی نیازهای مشتریان بوده و در نهایت به مزیت رقابتی و عملکرد مالی بهتری دست یابند. این مدیریت همچنین می‌تواند به کاهش ضایعات، افزایش بهره‌وری و بهبود پایداری محیطی در سطح زنجیره تأمین کمک کند.

 

تفاوت زنجیره تامین و لجستیک

به طور خلاصه، تفاوت های اصلی بین زنجیره تامین و لجستیک به شرح زیر است:

 

1. دامنه و گستره

– زنجیره تامین گسترده تر و جامع تر است و شامل تمام فعالیت های مرتبط با تأمین، تولید و توزیع محصول از ابتدا تا مصرف نهایی می شود.
– لجستیک به طور عمده بر حمل و نقل، انبارداری و مدیریت موجودی ها تمرکز دارد و فقط بخشی از زنجیره تامین را شامل می شود.

 

2. هدف و چشم انداز

– هدف اصلی زنجیره تامین، افزایش سودآوری و رضایت مشتری از طریق بهینه سازی جریان کالا، اطلاعات و مالی است.
– لجستیک به دنبال کاهش هزینه های حمل و نقل و انبارداری و بهبود کارایی جریان کالا است.

 

3. دامنه زمانی

– زنجیره تامین نگاه بلندمدت دارد و به طور کلی به مدیریت و هماهنگی جریان کالا در طول زمان می پردازد.
– لجستیک بیشتر به مدیریت جریان کالا در کوتاه مدت و سرعت بخشیدن به آن متمرکز است.

 

4. تصمیم گیری

– در زنجیره تامین، تصمیم گیری ها بر اساس پیش بینی تقاضا و هماهنگی بین بخش های مختلف صورت می گیرد.
– در لجستیک، تصمیم گیری ها بیشتر بر اساس شرایط فعلی و محدودیت های موجود انجام می شود.

 

5. جریان اطلاعات

– در زنجیره تدارکات، جریان اطلاعات دوسویه و بین تمام اعضای زنجیره است.
– در لجستیک، جریان اطلاعات معمولاً یک طرفه و محدود به فعالیت های حمل و نقل و انبارداری است.

 

 

در مجموع، زنجیره تامین مفهوم جامع تری است که به مدیریت کل جریان کالا از ابتدا تا انتها می پردازد، در حالی که لجستیک بیشتر بر بخش حمل و نقل و انبارداری متمرکز است. هر دو با هم برای ایجاد ارزش افزوده و بهبود کارایی در سازمان ها نقش حیاتی دارند.

 

به اشتراک بگذارید: